piątek, 12 kwietnia 2013

A Ty co zjesz w kosmosie? Jedzenie astronauty.

Lubicie jeść? My także! Dzisiaj będziemy pisać o jedzeniu, ale... w kosmosie. Jak poradzić sobie z tak podstawową czynnością w miejscu, gdzie prawa grawitacji nie obowiązują i wszystko swobodnie unosi się w przestrzeni? Przede wszystkim poza Ziemią astronauta nie znajdzie sklepów spożywczych, dlatego trzeba zabrać odpowiednią pożywienia ilość z Ziemi. Do tego musi jedzenie musi być tak przygotowane, by mogło przetrwać przez dłuższy czas i po otwarciu w warunkach nieważkości nie spowodować żadnych szkód. Jak to osiągnąć?

By lepiej to zrozumieć, prześledźmy historię powstawania specjalnych posiłków dla astronautów. Na samym początku otrzymywali oni tylko tubki z pastami i mrożone, sproszkowane dania trudno rozpuszczalne w wodzie. Na szczęście wraz z każdą kolejną wyprawą w kosmos naukowcy opracowywali nowe formy jedzenia oraz maszyny ułatwiające ich spożywanie i przechowywanie.  Dziś astronauci mogą korzystać już nie tylko ze sztućców, ale również z urządzeń podgrzewających jedzenie, ułatwiających jego obróbkę i spożywanie. Brakuje jedynie lodówek, stąd też jedzenie jest specjalnie pakowane, by mogło przetrwać w temperaturze pokojowej.

Obecnie posiłki na stacji kosmicznej przypominają domowe jedzenie. Jest tak, ponieważ piecze nad przygotowywaniem kosmicznego menu sprawuje cały sztab lekarzy i specjalistów, których przypada ponad dwudziestu na jednego astronautę. Dzięki takiej opiece każdy członek załogi stacji kosmicznej spożywa 3 posiłki dziennie, które mają odpowiednio określone wartości odżywcze.
   
Dieta kosmonautów jest bardzo różnorodna. Spożywane przez nich produkty można podzielić na trzy grupy:
  • naturalnie suche, na przykład orzechy, sucharki itp.,
  • pozbawione wody, np. koncentraty soków, które można spożywać po rozpuszczeniu w wodzie,
  • termicznie przetworzone, czyli inaczej dania gotowe do spożycia oraz owoce.

A co z przyprawami? Astronauci mogą ich używać czy też doprawiać posiłki na przykład ketchupem. Jest jednak jeden warunek – przyprawy muszą być rozpuszczone w wodzie lub oleju, ponieważ w stanie nieważkości, czyli braku grawitacji, każdy okruszek (nawet drobinka pieprzu czy kryształek soli) może poważnie zagrozić załodze stacji kosmicznej.

Wszystkie posiłki przeznaczone dla astronautów przechowywane są w specjalnych opakowaniach, w których nie ma powietrza, czyli tak zwanych opakowaniach próżniowych. Co ciekawe, w każdym kraju, który wysyła swoje załogi na stacje kosmiczną, istnieje kilka fabryk i gospodarstw wyspecjalizowanych w wytwarzaniu jedzenia dla kosmonautów.  Są one oddalone od osiedli ludzkich i zabezpieczone, ponieważ pożywienie dla astronautów musi być pozbawione jakichkolwiek mikroorganizmów, a mięso, owoce i warzywa powinno być najwyższej jakości.

Najciekawszy przykład zakładu produkującego kosmiczne jedzenie mieści się w Chinach, kilkadziesiąt kilometrów w głębi pustyni. Na jego obszar nie mogą wjeżdżać nawet rowery, by nie zanieczyścić powietrza...

Chcecie poznać inne ciekawostki o kosmosie? Zapraszamy na nasze zajęcia. Start rakiety gwarantowany!

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz