wtorek, 4 czerwca 2013

Tajemnice ludzkiego mózgu

Mózg to jeden z najbardziej niezwykłych organów ludzkiego ciała. Dzięki niemu czujemy, działamy i myślimy, to on zarządza procesami zachodzącymi w naszych organizmach. Jest rodzajem komputera, który przetwarza wszystkie informacje, docierające do nas z zewnątrz. Fascynuje naukowców, ponieważ poznać mózg, to też w dużej mierze zrozumieć człowieka.

Błyskające neurony

Ludzki mózg składa się z dwóch pofałdowanych półkul, które zbudowane są z kory mózgowej. Jej budulcem jest tkanka nerwowa. Składa się ona z neuronów i komórek glejowych. Te pierwsze przewodzą impulsy elektryczne i odpowiedzialne są za odbieranie, przekazywanie i reakcję na impulsy przychodzące z zewnątrz. Dzięki nim wiemy, że czegoś dotknęliśmy, poczujemy podmuch wiatru na twarzy i dotrze do nas dźwięk wypowiadanych słów. Abyśmy mogli od razu dostosować swoją reakcję do tych wydarzeń, wszystko musi odbywać się błyskawicznie i tak właśnie jest. Neurony przekazują informacje w tempie do stu milisekund (jedna milisekunda to jedna tysięczna sekundy). Dzieje się to poprzez połączenia synaptyczne, które niosą ładunek elektryczny. Neurony bezpośrednio się ze sobą nie stykają, przekazując sobie niezliczoną liczbę impulsów przez tysiące połączeń (każdy neuron może mieć nawet do dwudziestu tysięcy połączeń synaptycznych z innymi neuronami).



autor: MethoxyRoxy

Nowym odkryciem dotyczącym neuronów, które zaskoczyło naukowców, jest zdolność tych komórek do regeneracji. Wcześniej sądzono, że gdy zostaną uszkodzone czy zestarzeją się, to umierają bezpowrotnie. Z czasem w mózgu miało być ich coraz mniej i mniej. Tymczasem okazuje się, że w trakcie całego życia człowieka może zachodzić proces neurogenezy, czy tworzenia się nowych komórek w miejsce tych obumarłych. Tak zwana „neuroplastyczność” to także umiejętność neuronów do wytwarzania coraz to nowych połączeń. Okazuje się, że mózg bezpośrednio reaguje na to, jakie zadania damy mu do wykonania, rozwijając się w zależności od naszych potrzeb. Ucząc się i zachowując inną aktywność umysłową przez całe życie (nawet rozwiązując krzyżówki czy inne zadania logiczne!) możemy zupełnie realnie wpłynąć na to, jak nasz mózg jest zbudowany i przy tym skutecznie chronić nasz najważniejszy organ przed osłabieniem.

Tajemnicze komórki glejowe

Co ciekawe wiele wskazuje na to, że także komórki glejowe, mają znaczenie dla przetwarzania informacji w naszym mózgu. Naukowiec R. Douglas Fields w swojej książce Drugi mózg dowodzi, że te komórki, które dotychczas były uważane jedynie za „nerwowy klej” łączący przewodzące impulsy elektryczne neurony, są niezmiernie ważne.

Komórki glejowe nie przenoszą informacji za pomocą impulsów elektrycznych jak neurony. Komunikują się więc na tyle wolno, w ciągu sekund, a nawet minut, że nie są w stanie odpowiadać za reakcje odruchowe człowieka (takie jak odsunięcie ręki od gorącego przedmiotu, aby się nie oparzyć). Ich zadaniem najwyraźniej jednak jest panowanie nad dłuższymi procesami, regulując funkcjonowanie organizmu. Stanowią swego rodzaju bazę dla neuronów, łącząc je w sieci, ale też centrum porządkowania i „przekazywania dalej” wszystkich informacji odpowiedzialnych za to, jak działa nasze ciało. Mają niezwykłe właściwości – potrafią na przykład przesuwać się, tak by zbliżyć do uszkodzonego połączenia synaptycznego między neuronami i wyregulować transmisję. Są swego rodzaju „drugim mózgiem”, ale bezpośrednio splecionym z pierwszym, nieco mniej tajemniczym dla nas mózgiem neuronów.

Niewykluczone, że badania nad komórkami glejowymi będą miały olbrzymi znaczenie w medycynie, uzupełniając dotychczasową wiedzę na temat funkcjonowania mózgu. Jest to bowiem wciąż jeszcze słabo zbadany organ, kryjący wiele tajemnic.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz